[RECAP VAW 2026] Diễn đàn Trọng tài và Hòa giải viên trẻ: “Chạm ngõ trọng tài – Những câu chuyện đầu tiên”

Trong khuôn khổ Tuần lễ Trọng tài và Hòa giải Việt Nam (Vietnam ADR Week – VAW 2026), chiều ngày 25/5/2026, Diễn đàn Trọng tài và Hòa giải viên trẻ với chủ đề “Chạm ngõ trọng tài: Những câu chuyện đầu tiên” đã diễn ra tại Trường Đại học Ngoại thương (FTU), thu hút sự quan tâm của đông đảo sinh viên luật, luật sư trẻ, chuyên viên pháp lý doanh nghiệp cùng những người quan tâm đến lĩnh vực giải quyết tranh chấp bằng phương thức thay thế (ADR). Thông qua những chia sẻ thực tiễn từ các diễn giả giàu kinh nghiệm, chương trình đã mang đến góc nhìn đa chiều về nghề trọng tài, hòa giải và hành trình phát triển nghề nghiệp của những người trẻ trong lĩnh vực giải quyết tranh chấp thương mại.

Diễn đàn là sự kiện hợp tác đối tác trong khuôn khổ VAW 2026 do Trường Đại học Ngoại thương phối hợp với Nhóm Trọng tài và Hoà giải viên trẻ (YVAG) tổ chức cùng với sự hỗ trợ của VIAC, với mục tiêu tạo không gian trao đổi thực tiễn nghề nghiệp dành cho cộng đồng thực hành ADR trẻ tại Việt Nam. Chương trình quy tụ nhiều chuyên gia, luật sư và người thực hành giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực trọng tài và giải quyết tranh chấp thương mại, bao gồm: ThS. Vũ Thị Hằng – Trưởng Ban Thư ký Tố tụng, Thành viên Hội đồng Khoa học VIAC; TS. LS. Nguyễn Thị Thu Trang – đại diện YVAG, Trưởng phòng Trọng tài của Dzungsrt & Associates LLC; bà Tống Thị Thu Thảo – Trưởng phòng Pháp lý và Quản lý Hợp đồng tại Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Ricons; LS. Doãn Nhật Minh – Luật sư Cấp cao tại VILAF; LS. Đặng Xuân Hợp – Chủ tịch HopDang’s Chambers, Trọng tài viên VIAC; cùng bà Hoàng Trần Thùy Dương – Thành viên Ban Thư ký của Trung tâm Trọng tài Quốc tế Singapore (SIAC).

Phát biểu khai mạc chương trình, TS. Hà Công Anh Bảo – Trưởng Khoa Luật, Trường Đại học Ngoại thương – nhấn mạnh ý nghĩa của việc kết nối giữa thế hệ luật gia, trọng tài viên đi trước với sinh viên và luật sư trẻ quan tâm đến các phương thức giải quyết tranh chấp thay thế. Theo ông, việc VIAC phối hợp cùng các cơ sở đào tạo luật tổ chức những diễn đàn thực tiễn như vậy không chỉ giúp sinh viên tiếp cận gần hơn với nghề nghiệp mà còn góp phần cập nhật các xu hướng giải quyết tranh chấp hiện đại và mở rộng cơ hội kết nối với cộng đồng thực hành ADR trong nước và quốc tế. Ông đồng thời bày tỏ kỳ vọng chương trình sẽ tiếp tục được duy trì thường niên nhằm góp phần xây dựng đội ngũ luật sư, trọng tài viên trẻ chất lượng cao cho Việt Nam trong tương lai.

Hà Công Anh Bảo – Trưởng Khoa Luật, Trường Đại học Ngoại thương phát biểu khai mạc chương trình

Tại diễn đàn, bà Tống Thị Thu Thảo đã mang đến góc nhìn thực tiễn từ hoạt động pháp chế doanh nghiệp về việc nhận diện và xử lý bất đồng ngay từ giai đoạn đầu. Theo bà Thảo, tranh chấp không bắt đầu từ đơn khởi kiện mà thường xuất phát từ những bất đồng nhỏ phát sinh trong quá trình vận hành hợp đồng. Nếu không được xử lý kịp thời, các bất đồng này có thể leo thang thành khiếu nại và cuối cùng trở thành tranh chấp phải đưa ra trọng tài hoặc tòa án giải quyết.

Từ kinh nghiệm nhiều năm trong lĩnh vực xây dựng, bà Thảo chia sẻ rằng không ít tranh chấp lớn thực chất bắt nguồn từ những thay đổi nhỏ trong quá trình thi công, đặc biệt trong các trường hợp “làm trước, bổ sung hồ sơ sau”. Theo bà, việc thiếu cơ chế phối hợp, phản hồi chậm hoặc không có sự tham gia sớm của bộ phận pháp chế thường khiến mâu thuẫn giữa các bên ngày càng gia tăng.

Bà Tống Thị Thu Thảo – Trưởng phòng Pháp lý và Quản lý Hợp đồng Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Ricons chia sẻ tại chương trình

Bên cạnh đó, bà Thảo nhấn mạnh doanh nghiệp cần xây dựng “bản đồ leo thang tranh chấp” với ba cấp độ gồm: bất đồng, khiếu nại và tranh chấp để nhận diện sớm rủi ro và có biện pháp xử lý phù hợp. Theo bà, người làm pháp chế không chỉ cần hiểu quy định pháp luật mà còn phải nắm được hoạt động kinh doanh, kỹ thuật vận hành và các cơ chế quản trị hợp đồng nhằm can thiệp đúng thời điểm, đồng thời kiểm soát chặt các nghĩa vụ thông báo và mốc thời hạn tố tụng (“time-bar”) để tránh mất quyền lợi cho doanh nghiệp.

Chia sẻ tại diễn đàn, LS. Doãn Nhật Minh – Luật sư Cấp cao tại VILAF – cho rằng sinh viên và luật sư trẻ hoàn toàn có thể tạo ra giá trị cho doanh nghiệp ngay từ giai đoạn đầu hành nghề, đặc biệt trong vai trò pháp chế nội bộ. Theo ông, nhiều doanh nghiệp hiện vẫn thiếu quy trình quản lý hồ sơ, kiểm soát tài liệu và cơ chế xử lý tranh chấp hiệu quả. Việc xây dựng và chuẩn hóa quy trình không chỉ giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro mà còn tiết kiệm đáng kể thời gian, chi phí khi phát sinh tranh chấp.

Đặc biệt, thông qua việc chia sẻ về vụ kiện trọng tài đầu tiên của bản thân, LS. Doãn Nhật Minh cho rằng sai lầm phổ biến của luật sư trẻ thường không nằm ở kiến thức chuyên môn mà ở tâm lý hành nghề. Khi mới bước vào nghề, ông từng tập trung quá nhiều vào mục tiêu “thắng bằng mọi giá” mà chưa nhìn nhận đầy đủ lợi ích tổng thể của khách hàng. Qua thực tiễn, ông nhận ra rằng thắng kiện chưa chắc đã là kết quả tốt nhất nếu doanh nghiệp phải đánh đổi quá nhiều thời gian, chi phí và nguồn lực cho quá trình tranh chấp.

Doãn Nhật Minh – Luật sư Cấp cao tại VILAF chia sẻ về những bài học thực tiễn trong vụ kiện trọng tài đầu tiên

Bên cạnh đó, LS. Doãn Nhật Minh cũng nhấn mạnh vai trò của những công việc chuẩn bị tưởng chừng nhỏ như lập bảng thống kê diễn biến vụ việc, hệ thống tài liệu hay chuẩn bị hồ sơ phục vụ phiên điều trần. Theo ông, chính các công việc nền tảng này lại quyết định khả năng phản ứng nhanh và hiệu quả tranh tụng tại phiên xử. Ông đồng thời khuyến khích các bạn trẻ không chỉ tập trung vào phần việc được giao mà cần hiểu tổng thể vụ việc, chiến lược của đội ngũ luật sư cũng như mục tiêu cuối cùng của khách hàng để từng bước hình thành tư duy hành nghề chuyên nghiệp.

Ở góc độ tổ chức trọng tài, ThS. Vũ Thị Hằng – Trưởng Ban Thư ký Tố tụng VIAC, Thành viên Hội đồng Khoa học VIAC – đã mang đến góc nhìn thực tiễn về vai trò của thư ký tố tụng, vị trí ít được biết đến nhưng đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong hoạt động trọng tài thương mại.

Theo bà Hằng, Ban Thư ký Tố tụng của VIAC không đơn thuần thực hiện công việc hành chính mà đảm nhiệm vai trò điều phối toàn bộ quá trình giải quyết tranh chấp trọng tài, bao gồm điều phối hành chính, điều phối thủ tục tố tụng và hỗ trợ hậu phán quyết. Bộ phận này đồng thời quản lý các trao đổi tố tụng giữa các bên, luật sư và Hội đồng trọng tài; tổ chức phiên điều trần; điều phối hậu cần và kiểm soát chi phí nhằm bảo đảm tính minh bạch và hiệu quả của quá trình giải quyết tranh chấp.

ThS. Vũ Thị Hằng – Trưởng Ban Thư ký Tố tụng VIAC chia sẻ tại diễn đàn

Một nội dung đáng chú ý được bà Hằng chia sẻ là cơ chế hỗ trợ rà soát chất lượng phán quyết trọng tài tại VIAC theo hướng tiệm cận thông lệ của nhiều trung tâm trọng tài quốc tế. Theo đó, Ban Thư ký có thể đưa ra các khuyến nghị chuyên môn và rà soát về hình thức, thủ tục nhằm hỗ trợ Hội đồng trọng tài, đồng thời vẫn bảo đảm tuyệt đối tính độc lập trong quá trình ra phán quyết.

Bà Hằng cũng cho biết áp lực lớn nhất đối với các thư ký tố tụng trẻ không chỉ nằm ở kiến thức chuyên môn mà còn ở trách nhiệm quản lý đồng thời nhiều vụ tranh chấp với yêu cầu cao về tính cẩn trọng, trung lập và bảo mật thông tin. Theo bà, một thư ký tố tụng tại VIAC có thể phụ trách từ 20–30 vụ việc cùng thời điểm, đòi hỏi khả năng quản lý công việc và tinh thần trách nhiệm rất lớn.

Phần thảo luận và hỏi – đáp diễn ra sôi nổi với nhiều câu hỏi thực tiễn từ sinh viên và người tham dự liên quan đến định hướng nghề nghiệp, kỹ năng cần thiết đối với người trẻ theo đuổi lĩnh vực trọng tài thương mại, cũng như cơ hội và thách thức trong bối cảnh ADR đang phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam và khu vực.

Toàn cảnh Diễn đàn Trọng tài và Hòa giải viên trẻ 2026

Thông qua những chia sẻ chân thực và giàu kinh nghiệm từ các diễn giả, chương trình không chỉ giúp người tham dự có thêm góc nhìn thực tiễn về nghề nghiệp trong lĩnh vực ADR mà còn góp phần thúc đẩy kết nối giữa cộng đồng thực hành trọng tài và hòa giải trẻ tại Việt Nam.

VAW 2026 sẽ tiếp tục diễn ra với nhiều phiên hội thảo và hoạt động chuyên môn đa dạng, quy tụ các chuyên gia, luật sư, trọng tài viên và nhà nghiên cứu trong nước và quốc tế. Thông tin cập nhật về sự kiện vui lòng xem tại: https://www.vi.vaw.vn/